ต้นไม้

ชื่อวิทยาศาสตร์        Betula alnoides   Buch.-Ham.ex G.Don

ชื่อสามัญ                   Birch

วงศ์                             Betulaceae

ชื่ออื่น                         กำลังเสือโคร่ง (เชียงใหม่)

ต้นพญาเสือโคร่ง เป็นไม้ยืนต้น  ที่มีความสูงประมาณ 20 – 35 เมตร  วัดรอบลำต้นประมาณ 1-2 เมตร (เปลือกไม้ที่ยังไม่ลอก)  เป็นต้นไม้ที่มักพบในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย  ลำต้นมีสีน้ำตาล เทา หรือ เกือบดำ  มีรูระบายอากาศเป็นจุดขาวเล็กๆ กลมบ้างรีบางปะปนกัน  เปลือกมีกลิ่นคล้ายการบูร เวลาแก่จะออกเป็นชั้นๆ คล้ายกระดาษที่ยอดอ่อน  ก้านใบและช่อดอกมีขนสีเหลือง หรือ สีน้ำตาล ปกคลุม  หูใบเป็นรูปสามเหลี่ยมแคบ ยาวประมาณ 3-8 มิลลิเมตร   ใบมีลักษณะเป็นรูปไข่ รูปไข่แกมหอก หรือรูปหอก  เนื้อใบบางคล้ายกระดาษ  ด้านใต้ของใบมีตุ่ม  โคนใบป้านเกือบเป็นเส้นตรง  ขอบใบหยักแบบฟันเลื่อยสองชั้นหรือสามชั้น  ปลายใบเรียวแหลม  มีเส้นแขนงใบ 7-10 คู่

ดอกมักจะออกเป็นช่อยาวคล้ายหางกระรอก  ออกตามง่ามใบ ใบละ 2-5 ช่อ  ดอกย่อยไม่มีก้าน  ช่อดอกเพศผู้ยาว 5-8 เซนติเมตร  กลีบรองดอกเป็นรูปโล่หรือกลม  มีแกนอยู่ตรงกลาง  ด้านปลายค่อนข้างแหลม  มีขนที่ขอบเกสรเพศผู้ 4-7 อัน ซึ่งติดอยู่ที่แกนกลาง  ช่อดอกเพศเมียยาว 3-9 เซนติเมตร  กลีบรองดอกไม่มีก้าน มี 3 หยัก  ด้านนอกมีขน  รังไข่แบน  กรอบนอกเป็นรูปไข่ที่เกือบกลมมีขน  ท่อรังไข่ยาวกว่ารังไข่เล็กน้อย  ออกดอกในช่วงระหว่างเดือนพฤศจิกายน – กุมภาพันธ์   ผลแก่ร่วงง่าย  มีลักษณะแบนและมีปีก 2 ข้าง  ซึ่งปีกจะบางและโปร่งแสง

สรรพคุณที่ได้จากเปลือกต้นพญาเสือโคร่ง

-  เปลือกของต้นพญาเสือโคร่ง  มีน้ำมันหอมระเหยชนิดหนึ่ง  ซึ่งมีกลิ่นฉุนแรงคล้ายน้ำมันระกำ

-  ช่วยชำระล้างไตให้สะอาด  บำรุงกองธาตุให้เป็นปกติ

-  ขับลมในลำไส้

-  ใช้บำบัดอาการในผู้ป่วยที่เป็นโรคเกี่ยวกับมดลูกของผู้หญิงที่ไม่สมบูรณ์  มดลูกชอกช้ำ อักเสบเนื่องจากการกระทบกระเทือน แท้งบุตร มดลูกไม่แข็งแรง ให้หายเป็นปกติ

วิธีและปริมาณที่ใช้

ถากเปลือกออกจากลำต้นพอประมาณตามความต้องการใส่ลงภาชนะหรือกาน้ำ  ต้มน้ำให้เดือด  เคี่ยวไฟอ่อนๆ  น้ำสมุนไพรจะเป็นสีแดง (ถ้าปรุงรสให้หอมหวานใช้ชะเอมพอสมควรกับน้ำตาลกรวด) ให้รับประทานขณะน้ำสมุนไพรอุ่นๆ จะได้คุณภาพที่ดียิ่งขึ้น

ขอขอบคุณบทความดี ๆ จาก  rspg.or.th